bekeken: 850 x
Waardeer dit artikel:
1 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 5
(4,00)
(Inloggen is vereist)

Creatief met rubber

DOMEIN: Algemeen

Geplaatst op: 28 juni 2019, 09:15

Leestijd: 4 minuten

Met een marktdekking van bijna honderd procent is de bandeninzameling onder regie van RecyBEM een groot succes, vindt bestuursvoorzitter Kees van Oostenrijk. En gezien de lopende innovaties omtrent herwinning van grondstoffen is de rek nog niet uit.

Voor iedere autoband, nieuw of gebruikt, die een producent of importeur als eerste op de Nederlandse markt brengt, zamelen RecyBEM-gecertificeerde bedrijven een gebruikt exemplaar in. Over een periode van vijftien jaar – het officiële startschot van de organisatie viel op 1 april 2004 – leidt dat tot indrukwekkende getallen. Bestuurder Kees van Oostenrijk speelt de complimenten direct door naar ‘de markt’, waar concurrenten destijds consensus wisten te bereiken over het systeem. Vandaar zijn hulde, met terugwerkende kracht, voor Apollo-Vredestein, Continental/Pon, Goodyear, Pirelli en Michelin. “Zij sloegen de handen ineen, zonder daarbij de grote distributeurs Van den Ban en Inter-Sprint te vergeten.”

Excessen

Het was in die startperiode een nogal gemengd gezelschap, waar soms wat extra aandacht nodig was inzake wet- en regelgeving. Wie als inzamelaar of herverwerker wilde meedoen, moest voldoen aan ISO-certificeringen en aanvullende voorwaarden. “Iedereen had aanvankelijk de neiging om het op zijn eigen manier te doen en een beetje naar de waarheid toe te praten.” Ook klonk de vrees dat het inzamelsysteem te duur zou worden. Dat Nederland het putje van Europa zou worden voor gebruikte banden, een dumpmarkt. “Ik begreep die scepsis, maar ben van nature nogal pragmatisch ingesteld. Je moet gewoon goed organiseren en zorgen dat je draagvlak hebt. Dat lukt alleen als je iedereen aan tafel hebt. En dus niet, zoals in Frankrijk, alleen de fabrikanten. Betrek je de kleine en middelgrote spelers er niet bij, dan bestaat het gevaar dat zij free riders worden. Er gaat venijn ontstaan tussen bedrijven die wel en niet meedoen.”

Oostenrijk-van_KeesIn oktober 2016 zette een reportage van tv-programma Zembla, gewijd aan rubbergranulaat op kunstgrasvelden en de mogelijk kankerverwekkende impact, alle seinen bij RecyBEM op rood. Niet dat er volgens Van Oostenrijk feitelijk iets mis was (en is) met het product, maar de maatschap- pelijke onrust was groot. “Terwijl we destijds bij de invoering, samen met VACO, een zorgdocument in het leven hebben geroepen voor gebruik en onderhoud van rubbergranulaat. We hebben bloedwaarden laten meten, voor en na de training, voor en na de wedstrijd, bij hogere en lagere amateurelftallen, als eerste in de wereld. Toch was na die uitzending Nederland in rep en roer.” ‘Granugate’ vormde een bestuurlijke uitdaging van de buitencategorie. RecyBEM schakelde een bureau in op het gebied van crisiscommunicatie. Daaruit volgde de lijn om te focussen op de inhoud, weg te blijven van de emotie. “Ik denk dat we volgend jaar wat toepassing betreft terug zijn op het punt van vóór alle media-aandacht. Omdat rubbergranulaat als product zó sterk is – in gebruik, speltechnische kwaliteit, levensduur en kosten van onderhoud. Bovendien is het hergebruikt materiaal, afkomstig uit een proces dat weinig energie verbruikt. Ieder korreltje synthetisch rubber dat je produceert gaat ten koste van rubbergranulaat – en daarmee van de circulaire waarde.”

De recyclingfabriek van Granuband in Amsterdam
De recyclingfabriek van Granuband in Amsterdam

‘Samenwerking’ bleek het sleutelwoord, en maakte een einde aan bandenbergen in afgelegen boerenschuren of obscure havens. Van Oostenrijk spreekt van “excessen, die helemaal verdwenen zijn.” Anno 2019 voldoet een kwart van alle onder de regie van RecyBEM ingezamelde personenwagenbanden aan de wettelijke minimumeis van 1,6 millimeter profiel. Vaak zit er nog twee tot drie millimeter op. Relatief veel banden worden dus niet volledig opgereden door de eerste gebruiker. Deels manifesteert zich hier de doorbraak van winterbanden, ruim tien jaar terug. “Op dit type banden blijft wat meer loopvlak zitten, omdat de adviesgrens voor vervanging op 4 millimeter ligt. Bovendien zijn sindsdien twee wisselmomenten per jaar ontstaan, en dus ook twee meetmomenten per jaar. Vroeger reed je gewoon je banden op, buiten het gezicht van de garage. Daarnaast is in ons land het percentage banden dat zijn weg naar de markt vindt via leasebedrijven redelijk hoog. En vergeet de campagnes niet van Vaco. Wisselweken, Band op spanning, Vakantiecheck. Dat alles bij elkaar heeft een bepaald bandenbewustzijn gestimuleerd.”

 

‘Granugate’ vormde een bestuurlijke uitdaging van de buitencategorie.

 

Dekkingsgraad

Gevraagd naar de belangrijkste verworvenheid in vijftien jaar RecyBEM noemt Van Oostenrijk de hoge dekkingsgraad. Die is nagenoeg honderd procent, met dank aan de tienduizend stakeholders – producenten, distributeurs, autobedrijven, inzamelaars, verwerkers. Er draait een volwassen logistiek systeem, zowel in de automotive vervangingsmarkt als via de gemeentelijke depots. “Ik weet zeker dat nog geen twee procent van de gebruikte banden tussen de wal en het schip valt. De deelnemers hebben de discipline getoond om het systeem op een goede manier uit te voeren. Met name de inzamelaars en herverwerkers hebben een professionaliseringsslag gemaakt. Ze zijn in staat om als vakmensen ingezamelde banden te keuren op hergebruik. En hebben ook nog de handelsgeest en het gevoel voor banden of je die nog kunt verkopen.”

Gingen ‘occasionbanden’ tien tot vijftien jaar geleden vooral naar Afrika en Zuid-Amerika, tegenwoordig blijven er steeds meer in Europa. Als gevolg van migratie en van wegvallende binnengrenzen is van lieverlee weer een markt ontstaan, ditmaal voor nieuwe Europeanen die het financieel wat minder breed hebben. En die ook een cultuur meebrengen op het vlak van hergebruik van personenwagenbanden.

 

‘Op het gebied van hergebruik blaast Nederland zijn partijtje prima mee.’

 

Hergebruik

Van band naar tegel
Van band naar tegel

Van Oostenrijk zegt er zeker van te zijn dat het percentage herverwerking de komende decennia flink zal stijgen. Hij wijst op pyrolyse en de-vulcanisatie, hoogwaardige technieken waarop al enkele jaren wordt gebroed, onder meer in nauwe samenwerking met de Technische Universiteit Twente. De inspanningen zijn erop gericht om vijf à tien procent grondstoffen van gebruikte banden terug te verwerken naar de basismaterialen rubber, koolstof, carbon black, textiel en ijzerdraad. Zodat de rubber compound is te verwerken tot poeder of groter granulaat. “Met de-vulcanisatie zijn we in Nederland koploper. De pilotfase moet nu worden doorontwikkeld naar een productiefase, maar het zal tussen vijf en tien jaar duren voordat het proces marktklaar is. Het is razend ingewikkeld onderzoek, maar wel voortschrijdend. Mij zou het niks verbazen als rond het jaar 2030 meer dan twintig procent terugwinning mogelijk is. En misschien over dertig jaar wel veertig tot vijftig procent. Daar zijn we wel naar op weg.”

15 jaar RecyBEM
120 miljoen banden ingezameld waarvan 95% gerecycled en hergebruikt
337 miljoen kilo rubber bespaard
82 miljoen kilo staal bespaard
902.250 ton CO2 vermeden
9,3 miljoen banden in 2018 – een jaarrecord

Tags: , , , ,

In memoriam: Martin Vriens‘Mandje vol kansen' voor…
REACTIES

Schrijf een reactie of commentaar

Je moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.

Meest recente nieuws top 5

Meest gelezen afgelopen maand

Laatste reacties