Het model dat de regering gebruikt om de effecten van fiscale prikkels op de verkoop van nieuwe auto’s te kunnen inschatten, klopt wel degelijk. Als de werkelijkheid uit de pas loopt bij een rekenmodel, moet je het beleid aanpassen, niet het rekenmodel.

Dat schrijven de wetenschappers Bert van Wee en Henk Meurs op de opiniepagina van het FD van 16 april. Zij reageren daarmee op de kritiek van met name CDA-Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt. Die nam staatssecretaris Menno Snel van Financiën de maat door te stellen dat het model niet deugt en dat de verkopen van elektrische auto’s veel te laag worden voorgesteld. Het fiscaal ondersteunen van de verkoop van elektrische auto’s zou daardoor veel meer geld kosten dan waar het model vanuit gaat. “Wij storen ons aan deze kritiek, die de indruk geeft dat onderzoekers de uitkomsten hebben gemanipuleerd voor politieke doeleinden. Wij vinden die suggestie volstrekt onjuist”, aldus de wetenschappers.

Onzekerheid

Vervolgens lichten zij de wijze toe waarop het model tot stand is gekomen. Ze tekenen daarbij aan dat geen enkel model perfect is, maar dat politici die meer zekerheid zoeken dat nooit in enig model zullen vinden. “In het algemeen kun je stellen dat menselijk gedrag en maatschappelijke ontwikkelingen inherent onzeker zijn, en dus ook de modellering ervan. Bij de modellering van nieuwe technologie, zoals elektrische auto’s, is de onzekerheid nog groter. Er is nog weinig ervaring met de verkopen van die auto’s.”

Beleid

Dat de werkelijke verkopen van elektrische auto’s in 2018 inderdaad hoger waren dan in 2015 volgens het model werd voorspeld, is volgens de wetenschappers prima te verklaren. Het beleid is in de loop der jaren veranderd, de economische groei was sterker dan verondersteld en accupakketten zijn sterker in prijs gedaald dan ingeschat. Met dergelijke variaties houdt het model echter wel degelijk rekening. Slotsom van de wetenschappers is: als de werkelijkheid anders uitpakt dan gedacht, moet je het beleid bijstellen. Niet een rekenmodel de schuld geven.