Ik kom de laatste tijd regelmatig door Hilversum waar mijn passie voor industrieel erfgoed dan weer even een kleine stimulans krijgt. Aan de Larenseweg ligt een herbestemd servicestation uit 1950. Nog volledig herkenbaar als een plek waar je terecht kunt voor brandstof, maar dat feitelijk niet meer kunt anno 2020. Wel kun je er inspiratie tanken. In het gemeentelijk monument van architect Bunders huist namelijk een creatief bureau dat bovendien de locatie verhuurt voor vergaderingen en niet te grote evenementen.

Herbestemming van tankstations, gaat dat de komende decennia uitgroeien van incident tot orde van de dag? Als de energietransitie van brandstof naar elektrisch inderdaad volbracht wordt? Herbestemming spookt sowieso door mijn hoofd, de afgelopen coronamaanden. We maken minder kilometers, werken meer thuis en zijn dus minder op kantoor. Moet een bedrijf nog een kantoor hebben of juist plekken zoals het genoemde voormalige tankstation benutten voor dat geplande overleg?

De herbestemming van de iconische Citroën-gebouwen (van de hand van architect Wils) aan het Stadionplein is ook zo’n voorbeeld. Staat dat binnenstedelijke complexen zoals parkeergarages te wachten nu steden auto’s in het hart nog verder willen terugdringen? Of zijn die te veel voorkomend en te weinig onderscheidend, te weinig karaktervol? (Uitzonderingen daargelaten, uiteraard.)

Flexibele werkplekken

‘Never waste a good crisis’ klinkt het adagium dus corona kan een aanleiding vormen voor partijen om de stad anders vorm te geven. In de financiële wereld zijn beleggers in kantoorpanden in ieder geval nerveus geworden. Die huurpenningen zijn een minder stabiele belegging dan verwacht en herbestemmen richting woningen of richting flexplekken à la Regus en consorten lijkt dan zinvol.

De vastgoeduitdaging is niet nieuw, geenszins zelfs. Al decennia wordt de opkomst van flexibele werkplekken verkondigd. Corona kan fungeren als de snelkookpan waarmee dit recept versneld gaar wordt. Minder kilometers maken heeft wellicht ook gevolgen voor de bandenkeuzes die zakelijke automobilisten en hun werkgevers maken. Is die winterband nog nodig in ons landje met dat gematigde klimaat of volstaat een goede all season? En wat zegt dat dan weer over de bandenhotels? Gaan we die ook herbestemmen?