De jaarfilezwaarte nam in 2023 met 36,1 procent toe ten opzichte van 2022, van 14,3 miljoen kilometerminuten naar 19,5 miljoen kilometerminuten, terwijl slechts 2,9 procent meer kilometers zijn afgelegd. Het aantal uren dat weggebruikers gezamenlijk extra hebben moeten reizen nam toe met 24,7 procent tot 61,8 miljoen uur.
Een en ander blijkt uit de Rapportage Rijkswegennet die Rijkswaterstaat heeft gepubliceerd. Daarin wordt geconstateerd dat 2023 relatief gezien drukker is geworden in de periode tussen 11:00 en 17:00 uur. In 2019 ontstond de spits over het algemeen eerder in de ochtend en bleef deze in de avond langer doorlopen.
Om de huidige jaarfilezwaarte in perspectief te plaatsen: die is ongeveer gelijk aan het maximum in de filezwaarte van 15 jaar geleden. In maart 2009, 14 jaar geleden, was de filezwaarte meer dan 20 miljoen kilometerminuten. De toename van de jaarfilezwaarte is vooral te wijten aan files als gevolg van wegwerkzaamheden en spitsfiles.
Capaciteit
Dat de filezwaarte in 2023 sterk is toegenomen terwijl het aantal afgelegde voertuigkilometers niet zo sterk is gestegen, betekent dat de extra verkeerskilometers met name zijn gerealiseerd op plaatsen en tijdstippen waar de capaciteit dat niet toeliet.
In 2023 wordt 77,8 procent van de files veroorzaakt door reguliere spitsfiles (hoge intensiteit). Daarmee is dit opnieuw de grootste file-oorzaak. Het aandeel filezwaarte veroorzaakt door ongevallen bedraagt 11,4 procent, en 5,0 procent is te wijten aan incidenten.
Locaties
In 2023 stonden de meeste files op de A16 Breda – Rotterdam bij knooppunt Terbregseplein en Prins Alexander. In deze locatie zit ook de verbindingsboog naar de A20 richting Hoek van Holland. Het wegvak op de A20 richting Gouda tussen Rotterdam-Schiebroek en Rotterdam-Crooswijk is gezakt naar de tweede positie.
Op trajectniveau is tevens de A16 tussen knooppunt Ridderkerk en Terbregseplein het traject met de grootste filezwaarte. De A15 tussen knooppunt Ridderkerk – knooppunt Gorinchem staat op de tweede plaats van de trajecten-top-10.
Het traject met de grootste economische reistijdverlies is in 2023 op de A2 tussen de knooppunten Deil en Empel. Het totale economische reistijdverlies is in 2023 met 49 procent gestegen ten opzichte van 2022.
