In dit nummer, zo richting het einde van het jaar, al de nodige terugblikken en vooruitblikken op komend jaar. Dan wil je een beetje variatie in je teksten en kom je uit op een zin die begint met de woorden ‘Als het vuurwerk knalt om het einde van het jaar in te luiden’. Niet dus. De actualiteit van een dreigend algeheel vuurwerkverbod maakt dat tot een risicovolle zin voor een gedrukt magazine. Want hoe ziet de wereld eruit als we uitkomen? Die afweging maken we als bladenmakers elke uitgave weer en soms word je alsnog verrast. Precies zoals ondernemers dat in de dagelijkse praktijk ook meemaken. Ook in onze sector zijn er ondernemers die al vuurwerk ingekocht hebben om dit jaar nog met wat extra omzet te kunnen uitluiden. Het jaar 2020 gaat de boeken in als het jaar van de spelregels die tijdens de wedstrijd veranderen. Van niet ingeloste beloften, omdat een virus een serie maatregelen uitlokte. Wat omzet inlopen met een vuurwerkhandeltje werd zo een extra kostenpost in een jaar dat het eigenlijk niet kon hebben.
We hebben van jaren vol relatieve rust mogen genieten. Die leken toen niet zo rustig, maar die ervaren we achteraf misschien wel zo anno 2020. Onder druk wordt alles vloeibaar, dat soort tegeltjeswijsheden die het midden houden tussen cliché en een accurate beschrijving van wat er bij ondernemers plaatsvindt momenteel. Want er verandert echt wat bij bedrijven die lang vasthielden aan het oude. Bij consumenten in hun bestedingen en gedragspatronen. Enige zelfreflectie is het gevolg en vaak ook de conclusie dat een m/v alleen maar alleen is. Onderdeel zijn van het grote geheel noemen we het verderop in dit nummer. De tijdgeest is er momenteel. Of het nu komt door het bijzondere jaar 2020, door generatiewisselingen in bedrijven of door andere trends (ik denk aan CASE of ACES, de letters die staan voor autonoom, connected, electrified, shared). Feit is dat de verstokte onafhankelijke steeds vaker beseft dat enige afhankelijkheid gunstig werkt. Opgaan in een groter geheel zonder te veel in te leveren aan het baas in eigen bedrijf zijn. Of 2021 een jaar wordt zoals 2020 of zoals de jaren ervoor? Laat het niet uitmaken.