Ik hield vroeger altijd wel van de stelling: zonder wrijving geen glans. Heel toepasselijk ook in de autowereld waar bochten onmogelijk zijn zonder wrijving. Of in de schadeherstelwerkplaatsen waar de uiteindelijk glanzende bolide die status alleen dankzij wrijving kreeg. Tegenwoordig zie ik meer in de stelling dat elke oplossing ooit een probleem wordt.
Dat mag cynisch genoemd worden. Ik daag eenieder graag uit om mij voorbeelden te noemen van probleemloze oplossingen. Geef ik intussen wat onderbouwing bij de kop boven dit stuk: de recycleparadox. Ik was ooit in Napels terwijl de afvalophaaldiensten staakten. Erg confronterend (in geur en kleur), die afvalberg.
Recycling staat in theorie haaks op dingen weggooien. Dingen hergebruiken, inmiddels met een mooie term circulaire economie geheten. Mooie theorie, want hergebruik brengt de afvalberg terug en bespaart aan de kant van nieuwe grondstoffen. Win-win! Die gedachte ontneemt echter direct ook de noodzaak tot minderen. Als we plastic toch recyclen hoeven we ook niet te stoppen met plastic verpakkingen. Het probleem is toch opgelost?
Dat de bermen vol zwerfplastic en blikjes liggen is een gedragsprobleem: mensen die het willens en wetens daar mikken in de wetenschap dat het straffeloos kan. Mede daarom hebben we nu statiegeld op blikjes en plastic flesjes. De eerste problemen van deze ‘oplossing’ worden al zichtbaar. Op veel plaatsen waar je ze kunt kopen is geen goede oplossing om de terugwisselactie naar geld uit te voeren. Denk aan vliegvelden, festivals of uitgaansgelegenheden. En dus gooien we het alsnog weg.
Dat er statiegeld in de afvalbak zit, beginnen meer mensen te beseffen. Niet iedereen kan (wil?) immers het geld over de spreekwoordelijke balk gooien. Vanuit zo’n positie wordt de afvalbak ineens verleidelijk voor inkomsten. Sterker nog, de schoonmakers zelf gebruiken het als middel om het inkomen aan te vullen. Gemeenten en de NS maakten er begin juni al melding van dat het zoeken naar statiegeldverpakkingen voor nieuwe vormen van overlast zorgt. Nieuwe problemen dus en een afvalberg die niet per se kleiner wordt.
