Het Duitse weekblad Wirtschafts Woche (WW) heeft in zijn jongste editie een hoofdartikel gewijd aan de mensonterende arbeidsomstandigheden in mijnen in landen als China (grafiet), Kongo (kobalt), Zuid-Afrika (platina) en Zuid-Amerika (koper).

Duizenden kinderen blijken, soms gedwongen, de benodigde grondstoffen te delven voor onder andere de leveranciers aan autofabrikanten – ook Europese. Alleen al in Kongo zouden veertigduizend kinderen (8 tot 12 jaar oud soms, stelt WW) actief zijn in de kobaltmijnen. Kongo levert meer dan de helft van de wereldwijde behoefte aan kobalt. Een onmisbare grondstof, niet alleen voor de automobielindustrie, maar ook voor het vervaardigen van smartphones.

Inkoopprijs

Platina, kobalt, nikkel, koper, grafiet en lithium zijn nodig om de jaarlijks zestig miljoen te produceren personenauto’s op de weg te krijgen. Met de stijgende content aan elektronische systemen, en meer nog de elektrische auto, stijgt de vraag naar deze grondstoffen dagelijks. Net als de inkooprijs, maar niet de lonen voor de arbeiders. In WW worden managers van Audi, BASF en BMW geciteerd. Die weten wat er gebeurt en proberen de leefomstandigheden en de lonen verbeterd te krijgen. Zij hebben wel de regie over de inkoop, niet over de uiteindelijke arbeidsomstandigheden. BMW eist van zijn  leveranciers in deze dat bijvoorbeeld kobalt niet op de illegale grondstoffenmarkt mag worden ingekocht. Audi, BMW en Daimler hebben inmiddels een systeem opgezet waarbij in de totale leveringsketen controles worden uitgevoerd. De gemiddelde verkoopprijs van een personenauto zou overigens enkele honderden euro’s omhoog moeten om in ieder geval de leefomstandigheden in en rond de mijnen echt te verbeteren. Dat maakt echter nog geen einde aan de kinderarbeid, want die vindt letterlijk ondergronds plaats.

Nieuw schandaal

Niet alleen door het WW-artikel, maar ook omdat de auto-industrie zich na de dieselaffaire geen nieuw schandaal kan veroorloven, wordt versneld werk gemaakt van betere  arbeidsomstandigheden bij grondstoffenleveranciers. Met dit onderscheid dat de dieselproblematiek in eerste instantie met software is op te lossen, terwijl dat in de mijnen met keiharde euro’s moet gebeuren.