Een houten constructie onder het paneel van het reservewiel; verwijderde airbags zonder duidelijke herkomst; een ingebouwd waarschuwingssysteem voor naderende hulpdiensten. Dat de werkplaatsklussen bij autobedrijf Freriks in Overvecht bedoeld waren om criminele activiteiten te faciliteren is volgens de rechtbank Utrecht aannemelijk.

Maar dat de gemeente op basis hiervan begin 2017 besloot het pand een jaar te sluiten, vindt de rechter niet het juiste middel. Temeer omdat de gemeente de bewuste ondernemer wél toestemming gaf om een steenworp verder door te gaan met zijn bedrijf. Daarmee verdween volgens de rechter het juridisch fundament onder de sluiting. “Redelijkerwijs valt niet in te zien dat de sluiting van het pand tot herstel van de openbare orde leidt, omdat zijn bedrijf in een naastgelegen pand is voortgezet.” Oftewel: het middel paste niet bij het doel. De gemeente Utrecht is het er niet mee eens en gaat in hoger beroep.

Ombouwen

Tips aan het adres van de politie zetten de kwestie medio 2016 in gang. Het destijds aan de Mississippidreef gevestigde autobedrijf zou dienen als locatie waar criminelen voertuigen konden laten ombouwen. Zo was er via Google Street View een bus te zien die elders in Nederland was aangetroffen bij een doorzoeking. Er zaten ingebouwde videocamera’s in, computerapparatuur en een ‘Target Blue Eye’ systeem (waarschuwing voor naderende hulpdiensten). Verder blijkt uit de rapportages dat bij Freriks aanpassingen aan de bus werden verricht en dat de rekening van 1500 euro contant was betaald. Op de factuur stond vermeld: ’Inrichting rijdend kantoor, bekleden, diverse stroompunten’. De politie vermoedt dat de bus in bezit was van een organisatie die ernstige misdrijven wilde plegen, waaronder mogelijk liquidaties.

Houten constructie

Daarnaast trof de politie op 15 september 2016 in de werkplaats een Volkswagen Golf en een Volkswagen Polo aan. In de Golf werd gewerkt aan een houten constructie onder het paneel waar het reservewiel ligt. Van de Polo waren het kenteken en het voertuigidentificatie-nummer afgeplakt met ducttape. Verder was een ruimte aangebracht onder het reservewiel en een deel van het dashboard verwijderd, net als de airbag die er in zat. Volgens de politie werden de voertuigen voorzien van verborgen ruimtes, mogelijk om wapens, geld of drugs te plaatsen. Ook trof ze bij de doorzoeking twee losse airbags aan, waarvan onduidelijk was hoe ze in het bedrijf van Freriks terecht waren gekomen.

Afspraken

In de werkplaatsagenda stonden afspraken voor diverse klussen aan voertuigen, maar die aan beide Volkswagens stonden er niet herkenbaar in. Al met al vindt de rechtbank dat Freriks “had kunnen en moeten weten dat zijn klanten (van de bus en beide Volkswagens) met de door hem geleverde diensten geen zuivere, legale, bedoelingen hadden.” Niettemin haalde de ondernemer, die de sluiting had aangevochten, eind vorige week zijn gelijk. De maatregel is volgens de rechter geen  geschikt bestuurlijk instrument wanneer de ondernemer gewoon verder mag in de directe omgeving (aan de Ontariodreef, foto Google Street View). In dat geval dient het middel niet het doel. Er had gekeken moeten worden naar een lichter middel om het woon- en leefklimaat te dienen.

Bezinning

De gemeente Utrecht is “verbaasd” dat de rechter de sanctie (pandsluiting) afwijst. “Wij menen dat sluiting wel degelijk bijdraagt aan herstel van de openbare orde, omdat de loop naar het specifieke pand is doorbroken. Bovendien dwingt zo’n gedwongen verhuizing de ondernemer tot bezinning, omdat hij zijn activiteiten niet onverkort kan voortzetten. De klantenkring wordt geraakt en hij moet tekst en uitleg geven over de verhuizing aan klanten en toeleveranciers.” Omdat een sluiting van het pand de enige sanctiemogelijkheid van de gemeente is in dit soort zaken, gaat ze in hoger beroep. John Freriks zelf verwijst desgevraagd naar zijn raadsman mr. Starmans. Die reageerde echter (nog) niet op verzoeken om een reactie.